• Oorzaak - gevolg - preventie sportblessures

    Door Agnes Korver,

    Ik ben 19 oktober naar een sportmedisch congres geweest in Heereveen, daar spraken een aantal artsen over voornamelijk korfbalblessures.

     

    De eerste spreker was de sportarts van het Nederlands Korfbalteam, zij houdt zich bezig met veel dingen rondom het team zoals kracht, voeding en slapen. Er wordt bijvoorbeeld geen mars meer gegeven in de rust maar banaan en mueslirepen. Het gebruik van magnesium, calcium of vitamine D, wordt afgeraden, dit is doping gevoelig. Voor het komende Wereld Kampioenschap proberen ze een jetlags te voorkomen door een natuurlijke tijdzone aan te houden. Tevens kijkt ze naar de nodige vaccinaties bijvoorbeeld malaria medicatie, veiligheid en klimaat wat voor invloed dit kan hebben op de spelers. De ogen en oren van deze sportarts zijn de fysiotherapeut, verzorgers en coach. Als er iets is met een speler wordt zij direct ingeschakeld. Een dopingcontrole kan trouwens bij elke vereniging gedaan worden.

     

    De volgende spreker was iemand die de statistieken bijhield van sportblessures die zich melden op de spoedeisende hulp (SEH) in Nederland. Hier vindt een registratie plaats van letsel en oorzaak, wat opvalt is dat korfbal niet zo vaak genoemd wordt, dit heeft te maken met de ernst van de blessure. Onder ernstige blessure wordt verstaan orgaanletsel, hersenletsel en breuken. Tegenwoordig wordt er veel ondervangen door de huisartsenposten. De meeste letsels die gemeld worden zijn van de schouder/arm/hand gebied, de bekende bal op de vingers waardoor breuken ontstaan. Bij de heup/been/voet wordt 40% vaak niet behandeld op de SEH.

     

    Bij heup/lies klachten heeft een sportfysiotherapeut onderzoek gedaan, er is geen onderzoek gericht op korfbal gebied. Als sporter een liesblessure hebben wordt dit vaak veroorzaakt door andere blessure. De spelers willen vaak weten hoe ze eraan komen, hoe lang het duurt, wat de consequenties en of ze beter worden. Een diagnose is vaak moeilijk te stellen. Bij korfbal zijn veel draaimomenten dus eerder kans op blessures, vaak is een oude blessure de oorzaak.

     

    De Jumpers Knee, komt voor bij Volleybal, Basketbal en Korfbal. Het komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen, het heeft te maken met uren van training en wedstrijd. Er wordt geklaagd over start pijn in de eerste paar minuten, en na het stoppen de eerste 24 uur. Het is een directe drukkende pijn onder de knieschijf (patella). Je kunt dit herstellen door rust, shokwave, oefentherapie, tijdelijk stoppen, langzaam opbouwen van krachttraining naar steeds zwaarder. Hierbij wil een patellabrace helpen dit geeft direct pijn vermindering.

     

    Acute achillespeesafscheuring komt bij hoge risico sporten voor waaronder korfbal. Het komt eerder in de zaal voor dan op het veld, bij 21 personen in de aanval en bij 3 personen in de verdediging. Het wordt vaak veroorzaakt door eerdere enkelblessures in het verleden, en overbelasting, schoenen die versleten zijn, komt voor op alle spelniveaus, bij gemiddeld 3 keer per week sporten. Advies enkelbraces te dragen, geeft reductie van verzwikkingsmogelijkheden.

     

    Voorste kruisbandletsel, komt het meeste  voor bij voetbal op kunstgras. Het bovenbeen draait naar buiten, het onderbeen draait naar binnen. Bij vrouwen komt dit meer voor, dit heeft te maken met verhoogde knieschijf en anatomische factoren zoals een te smalle ruimte tussen de inwendige knie, genetische zwakte kruisbanden, dit kan alleen operatief hersteld worden. Mocht dit op jonge leeftijd voorkomen is toch het advies zo snel mogelijk opereren. Er is na deze blessure een grote kans op dezelfde blessure aan de andere kant.

     

    Achillespeestendopathie is de kwaliteit van de pees en structuur is verminderd en kan gaan ontsteken, komt bij 2 tot3 sporten voor het meest bij hardlopers, weinig verschil mannen en vrouwen. Het speelt zich af op microniveau, de cel probeert dingen te herstellen. Alleen in het bloed is een verhoogde ontstekingswaarde zichtbaar. De oorzaak is genetisch, schoenen, training, biomechanisch. Behandeling: massage, taping, oefentherapie, compressiekousen.

     

    Scheenbeenontsteking (shin splint)/Compartimentsyndroom deze spreker maakt het onderscheid in deze 2 aandoeningen

    Shin splint: bot pijn

                         Tijdens en na activiteiten

                          Geen aanvullende diagnostiek

    Behandeling: conservatief, dry neeling, compressie kousen.

    Compartimentsyndroom: spierpijn

                                                   Tijdens de activiteit

                                                    Aanvullende diagnostiek

    Behandeling: operatie, dry neeling, shok wave, compressie kousen

    Voorkomen van overbelasting, eventueel looptechnieken aanpassen het liefst landen op de voorvoet en kleine passen.

     

    Enkelbandletsel, de kans op herhaling is zeer groot, meestal de buitenkant van de enkel. Iedereen heeft 1 keer per 3 jaar een enkelband blessure. Wordt veroorzaakt door springen en verkeerd landen, sprinten en draaien. Deze blessure is in 3 graden te verdelen.

    Graad 1: verrekking

    Graad 2: deels ingescheurd

    Graad 3: volledig gescheurd, hiervoor is een operatie nodig

    Rest klachten is kleine herhaling binnen 3 jaar.

    Advies brace preventief te dragen en goede schoenen.

     

    Slapen en Powermap is goed voor je, je wordt er weer fris van. Iedereen is gemiddeld 33 minuten wakker in de nacht ook al lijkt het langer. 12% van de sporters hebben potentiële slaapstoornissen zij hebben dan last van rusteloze benen, spierkramp, dit wordt veroorzaakt doordat het lichaam wil bewegen. In de slaap wordt het groeihormoon aangemaakt. Zorg voor een goede slaapomgeving en hanteer leefstijl regels zoals: zelfde tijd naar bed, beperk alcohol/cafeïne, bedtijdroutine, vermijd stress in de avond, slaapkamertemperatuur, licht en geluid.

    Een powermap verhoogt je alertheid, concentratie, versneld je herstel hij mag niet langer duren dan 25 min, voor vele is 5 minuten al genoeg.

     

    Deze leerzame ervaringen wil ik graag met jullie delen. Mochten er nog vragen zijn dan hoor ik het wel.

     

    Groetjes van Agnes